Cilt 12, Sayı 2, Haziran 2020
       

Umut TÜRK

GELİR DAĞILIMINDA FIRSAT EŞİTSİZLİĞİ VE ALT KIRILIMLARI: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

ÖZ. Bu makale 2005 ve 2017 yılları arasındaki 12 yıl içinde Türkiye’de gelir dağılımdaki fırsat eşitsizliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Normatif bir eşitlik kuramı olarak fırsat eşitsizliği, bireylerin çaba ve seçimleri ile bertaraf edemeyecekleri, iradeleri dışında maruz kaldıkları fayda kaybının bir ölçüsüdür. Son yıllarda fırsat eşitsizliği üzerine farklı ülkeleri ve ülkeler arası karşılaştırmalı analizleri içeren çok sayıda ampirik çalışma yapılmıştır. Özellikle mevcut veri setlerinin aile yapısıyla ilgili temel bilgileri içermemesi, bu alanda yapılan çalışmaların Türkiye özelinde sınırlı kalmasına sebep olmuştur. Bu makalede TUİK tarafından her yıl düzenli olarak derlenen Hane Halkı Gelir ve Yaşam Koşulları verilerini kullanılmıştır. Veri setinde aile yapısına dair eksik gözlemler istatistiksel metotlarla tamamlanarak, fırsat eşitsizliği analizlerinin yapılmasının mümkün olmuştur. Çalışmada gelir dağılımındaki farklılıklar cinsiyet, anne ve baba eğitim seviyesi ve ikamet edilen bölge üzerinden incelenmiş, bu faktörlerin yarattığı eşitsizlikler ayrıntılarıyla ortaya konulmuştur. Analizler 25-35 yaş aralığındaki genç nüfus için ayrıca tekrarlanarak işgücü piyasasına henüz dahil olan bireylerin karşılaştıkları fırsat eşitsizliği ve bunun alt bileşenleri incelenmiştir. Çalışmanın referans yılları küresel ekonomik kriz dönemlerini de içerdiğinden, literatürde göz ardı edilen fırsat eşitsizliği ve kriz arasındaki ilişki ile bunun genel nüfus ve genç nüfus açısında sonuçları da tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Fırsat Eşitsizliği, Türkiye, Ekonomik Kriz, Bölgesel Eşitsizlik, TUİK.

INEQUALITY OF OPPORTUNITY IN INCOME DISTRIBUTION AND ITS COMPONENTS: A RESEARCH ON TURKEY

ABSTRACT. This paper aims to examine the inequality of opportunity in income distributions in Turkey in the 12 years between 2005 and 2017. As a normative equality theory, inequality of opportunity is a measure of the loss of utility that individuals experience out of their will and are not able to compensate the loss with their efforts and choices. In recent years, numerous empirical studies have been conducted on the inequality of opportunities in different countries and as comparative cross-country analysis.  Especially, due to a lack of basic information about the family background in existing datasets, the research in this field has been limited in Turkey. This paper uses the Household Income and Living Conditions Survey, which is conducted on an annual basis by TURKSTAT. Statistical methods are used to compete the lacking information about the family background, which made inequality of opportunity analysis possible. In the study, the differences in income distribution were examined on the basis of gender, education level of parents and the region of residence, and the inequalities due to these factors were revealed in detail. By repeating the analysis for the young population between the ages of 25-35, the inequality of opportunity experienced by the individuals who have just entered the labor market and its subcomponents are examined.  Since the reference years of the study include the period of economic crisis, the relationship between inequality of opportunity and economic crisis and its consequences for the total and the young populations are also discussed.

Keywords: Inequality of Opportunity, Turkey, Economics Crisis, Regional inequality, TURKSTAT.



GELİR DAĞILIMINDA FIRSAT EŞİTSİZLİĞİ VE ALT KIRILIMLARI: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Umut TÜRK
Alternatif Politika, Cilt 12, Sayı 2, Haziran 2020