Cilt 7, Sayı 3, Ekim 2015
       

Asiye TIĞLI

“Minimum Din Maksimum Demokrasi”: Müslüman Entelektüellerin Bakışıyla İran’daki Siyasal İslam Tecrübesinin Kısa Bir Tahlili

ÖZ. Bu makalenin amacı, İran’daki din-siyaset tartışmalarını İslam Devrimi öncesi ve sonrası olmak üzere iki farlı süreçte ele almak suretiyle, İranlı üç önemli Müslüman entelektüelin meseleye yaklaşımlarında nasıl bir değişim geçirdiklerini ortaya koymaktır. Bu maksatla konu, başlangıçta devrim sürecini bizzat destekleyen fakat sonradan muhalif tutumun öncüleri haline gelen Mehdi Bazergan, Abdulkerim Suruş ve Muhammed Müctehid Şebisterî’nin yaklaşımları temel alınarak incelenecektir. Bu üç önemli düşünür din ve siyaset ilişkisi konusunda yürüttükleri tartışmaları dini referanslarla temellendirmektedir. Dolayısıyla bu makalede, söz konusu entelektüellerin siyasi düşünce kapsamına giren görüşlerinin yanı sıra teolojik bakış açılarına da yer verilecektir.

Anahtar Kelimeler: İran, Din ve Siyaset, Siyasal İslam, Dini Entelektüelizm, Bazergan, Suruş, Şebisteri.

“MINIMUM RELIGION MAXIMUM DEMOCRACY”: ASHORT ANALYSIS OF THE ISLAMIC POLITICAL EXPERIENCE IN IRAN ACCORDING TO SOME MUSLIM IN TELLECTUALS

ABSTRACT. In this article, by dealing with the discussions on the relationship of religion and politics before and after the Islamic Revolution in Iran, we tried to display the kind of change occurred in three prominent Iranian Muslim intellectuals’ approach to the problem in time, namely Mehdi Bazargan, Abdolkarim Soroush and Mohammad Mojtahed Shabestari, who were among the supporters of the Revolution, but later on became the pioneers of the opponents. According to these intellectuals, the problem is not only political, but also consisted of many subjects from universality of religious law to the perception of revelation. The study evaluates these intellectual’s political approaches within the framework of their own theological mindset.

Keywords: Iran, Religion and Politics, Political Islam, Religious Intellectualism, Bazargan, Soroush, Shabestari.



“Minimum Din Maksimum Demokrasi”: Müslüman Entelektüellerin Bakışıyla İran’daki Siyasal İslam Tecrübesinin Kısa Bir Tahlili
Asiye TIĞLI
Alternatif Politika, Cilt 7, Sayı 3, Ekim 2015