Cilt 6, Sayı 3, Aralık 2014
       

Esra KÖTEN & Barış ERDOĞAN

Sanaldan Gerçeğe Ağlara Tutunmak: Engelli Gençlerin Facebook’ta Sosyalleşme Deneyimleri

ÖZ. Günümüzde bedensel engelli gençlerin toplumla bütünleşmelerinde ve sosyal sermayelerinin inşasında internet üzerindeki sosyal ağlar önemli bir araç olarak görülmektedir. Gerçek hayatta sosyalleşme deneyimleri akranlarına göre daha zayıf olan engelli gençler için Facebook gibi bir sosyal medya ağı yeni insanları takip etmek, tanımak, onlarla ağ üzerinden tanışmak ve mümkünse bu tanışıklıkları gerçek hayatta yüz yüze iletişime dönüştürmek için önemli bir fırsat sunmaktadır. En yaygın dijital sosyal ağ olan Facebook üzerinden kurulan ve sürdürülen iletişim, engelsiz gençler için olduğu kadar engelli gençler için de günlük hayatın vazgeçilmezleri arasına girmiştir; ancak bu iletişimin sosyalleşmeye bir katkısının bulunup bulunmadığının ve varsa bu katkının ne ölçüde olduğunun araştırılması gerekmektedir. Bu çalışmada engelli gençlerin Facebook kullanımı ile sosyal sermayenin inşası ve devamının sağlanması arasındaki ilişki ele alınmıştır. Bu çerçevede bu çalışmanın amacı bedensel engelli gençlerin Facebook kanalıyla sosyalleşme deneyimlerinin onların sosyal dâhil edilme ve dışlanma süreçlerine etkilerini tartışmaktır. Bu amaçla, Türkiye’nin sekiz ilinde Ocak 2014- Haziran 2014 arasında bedensel engelli 31 gençle yapılan derinlemesine görüşmelerden oluşan bir niteliksel saha araştırması gerçekleştirilmiştir. Engelli gençlerin Facebook deneyimleri üç kategoride toplanmıştır: ilk kategori Facebook’u sadece takip ve oyalanma amaçlı kullanarak iletişimi mevcut tanıdıklarla sınırlı kalanlardan, ikinci kategori yeni insanlarla tanışan ama yüz yüze görüşmeyenlerden, üçüncü kategori ise yeni insanlarla tanışan, görüşen, böylece sosyal sermayesini bir ölçüde artıranlardan oluşmaktadır. Sonuç olarak gerçek hayattaki sosyal sermayenin sanal dünyadaki sosyal sermaye üzerinde de belirleyici olduğu görülmüştür. Bedensel engelli gençler gerçek dünyada sosyal hayata katılabildikleri oranda güçlü ve zayıf bağlarını sanal dünyada da etkin ve verimli şekilde kullanabilmektedirler. Bununla beraber Facebook gibi dijital sosyal ağlar tek başına engelli bireylerin sosyal sermayelerinde bir artışa ve toplumla bütünleşmelerine olanak vermemektedir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Ağ, Facebook, Bedensel Engelli Gençler, Sosyal Sermaye.

TRANSITION FROM STICKING TO VIRTUAL TO REAL NETWORKS: THE SOCILISATION EXPREINCES OF DISABLED YOUNG PEOPLE

ABSTRACT. Today, social networks on the Internet are seen as important tools for the integration of young people with physical disabilities to society and for the construction of their social capital. For young people with disabilities whose socialization experiences in real life are poorer than their peers, a social media network like Facebook offers important opportunities to follow new people, get to know them, meet with them over the network and convert this acquaintance to face to face communication in real life if possible. Communication established and maintained on Facebook, the most commonly used digital social network, has become one of the indispensable aspects of everyday life for young people with disabilities as well as other young people yet it has to be investigated whether that communication contributes to their socialization or not and to what extent this contribution is, if there is some. In this study, the relationship between young people with disabilities’ use of Facebook and the construction and continuation of social capital is discussed. In this context, the purpose of this study is to discuss the impact of young people with disabilities’ socializing experiences through Facebook on the processes of social inclusion and exclusion of them. To this end, a qualitative field research was conducted in eight cities in Turkey between January and June 2014, consisting of in-depth interviews done with 31 young people with physical disabilities. The Facebook experiences of these young people are classified in three categories: The first category consists of interviewees whose communication remains limited to the existing acquaintance as they use Facebook just to follow others and spend some time. The second category consists of young people with disabilities who meet new people but do not see them face to face. And the third category includes interviewees who meet and see new people, so that increase their social capital to some extent. As a result, it has been seen that social capital in real life is a determinant of social capital in the virtual world. Young people with disabilities can use their strong and weak ties more effectively and efficiently in the virtual world as they participate more in social life in the real world. However, digital social networks such as Facebook do not alone increase the social capital of individuals with disabilities and their integration into society.

Keywords: Social Network, Facebook, Young People with Disabilities, Social Capital.



Sanaldan Gerçeğe Ağlara Tutunmak: Engelli Gençlerin Facebook’ta Sosyalleşme Deneyimleri
Esra KÖTEN & Barış ERDOĞAN
Alternatif Politika, Cilt 6, Sayı 3, Aralık 2014