EMEĞİN HAYAL GÜCÜ VE AKLIN HÜKMÜ: BURJUVA DÜŞÜNCESİNİN POLİTİK METAFİZİĞİ ÜZERİNE BİR TARTIŞMA

ÖZ. Siyasal ve sosyal kuramda emeğin politik varoluşuna, toplumsal düzenle ilişkilerinin doğasına ve ontolojisine ilişkin tarih-dışı bazı çıkarımlara yaslanan bir politik metafizikten söz etmek mümkündür. Özellikle antik düşüncede sistemli şekilde formüle edildiği zamandan bu yana etkisini sürdüren bu metafizik, emeğin kolektif politik failliğine olumsuz ve yıkıcı bir doğa atfedilmesiyle karakterize edilebilir. Bu çalışmada söz konusu politik metafizik, 18. yüzyıl burjuva politik düşüncesindeki tezahürleri üzerinden tanımlanmakta ve tartışılmaktadır. Tartışma, bu hususta temsil edici örneklerden sayılabilecek Edmund Burke ve Adam Smith’in konu ile bağlantılı bazı metinleri ve bunlarla ilişkili çağdaş literatürün eleştirel değerlendirmesi aracılığıyla yürütülmektedir. Çalışma, burjuva düşüncesinin insanların tahayyül dünyalarını sınıfsal bir bölünmeye tabi tutarak akıl ve hayal gücü karşıtlığı üzerine oturttuğu emeğe dair politik metafiziği, esasında bir toplumsal düzen metafiziği olarak kurguladığını öne sürmektedir.  

Anahtar Kelimeler: Emek, Burjuva Düşüncesi, Politik Ekonomi, Hayal Gücü, Akıl.

THE IMAGINATION OF LABOR AND THE RULE OF REASON: A DISCUSSION ON THE POLITICAL METAPHYSICS OF BOURGEOIS THOUGHT

ABSTRACT. It is possible to speak of a political metaphysics based on certain ahistorical conclusions regarding the political existence of labour, its relationship with social order and its ontology in political and social theory. This metaphysics has exerted an enduring influence from its formulation in ancient thought to the present day and is characterised by the attribution of a negative and destructive nature to the collective political agency of labour. In this study, the aforementioned political metaphysics is defined and discussed through its manifestations in 18th century bourgeois political thought. The discussion is conducted through a critical evaluation of some texts related to the subject by Edmund Burke and Adam Smith, who can be considered representative examples in this regard, and the contemporary literature related to them. The study posits the argument that bourgeois thought's political metaphysics of labour is essentially a metaphysics of social order based on the opposition between reason and imagination, which subjects people's imaginary powers to class division. 

Keywords: Labour, Bourgeois Thought, Political Economy, Imagination, Reason.

* Araş. Gör. Dr., Muğla Sıtkı Koçman Üniv., İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü, Yönetim ve Çalışma Sosyolojisi Anabilim Dalı, Muğla, Türkiye, emekunlu@mu.edu.tr, ORCID ID: https://orcid.org/0000-0002-6187-9245

Kaynak Göster:

Ünlü, Emek Önder (2026), "Emeğin Hayal Gücü ve Aklın Hükmü: Burjuva Düşüncesinin Politik Metafiziği Üzerine Bir Tartışma", Alternatif Politika, 18 (1): 32-64. DOI: https://doi.org/10.53376/ap.2026.02

EMEĞİN HAYAL GÜCÜ VE AKLIN HÜKMÜ: BURJUVA DÜŞÜNCESİNİN POLİTİK METAFİZİĞİ ÜZERİNE BİR TARTIŞMA Emek Önder ÜNLÜ Alternatif Politika, Cilt 18, Sayı 1, Şubat 2026